"ถูกบังคับให้พาคนร้ายหนี ถือว่าจำเป็นเพราะภยันตรายใกล้จะถึงนะครับ"

 GreatBest Legal Issue
ฉบับที่ 36 ปี 2568 (ฉ.670)
"ถูกบังคับให้พาคนร้ายหนี ถือว่าจำเป็นเพราะภยันตรายใกล้จะถึงนะครับ"

นายแดงมีอาชีพขับแกรป ผ่านแถวเยาวราช มีคนร้ายที่ขโมยทองจากร้านทองใช้ปืนขู่ให้รับ เพื่อพาหนีตำรวจ
​
นายแดงมีความผิดฐานช่วยผู้ร้ายตามกฎหมายอาญา มาตรา 189 ที่บัญญัติว่า “ผู้ใด ช่วยผู้อื่น ซึ่งเป็นผู้กระทำ ความผิด หรือเป็นผู้ต้องหาว่ากระทำความผิด อันมิใช่ความผิดลหุโทษ เพื่อไม่ให้ต้องโทษ โดยให้พำนักแก่ผู้นั้น โดยซ่อนเร้น หรือโดยช่วยผู้นั้นด้วยประการใด เพื่อไม่ให้ถูกจับกุม ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ” หรือไม่

คำตอบคือ นายแดงมีความผิดนะครับ เพราะทำครบองค์ประกอบของความผิดมาตรานี้ทุกประการ แต่อย่างไรก็ดี การที่นายแดงต้องทำแบบนั้น เพราะถูกข่มขู่ว่าจะทำร้าย   จึงสามารถอ้างเหตุจำเป็นตามกฎหมายอาญา มาตรา 67 ได้ โดยอาศัยเหตุว่า จำเป็นต้องทำเพื่อให้ตนเองหรือผู้อื่นพ้นจากภยันตรายที่ใกล้จะถึง และไม่สามารถหลีกเลี่ยงให้พ้นโดยวิธีอื่นใดได้ เมื่อภยันตรายนั้นตนมิได้ก่อให้เกิดขึ้นเพราะความผิดของตน  ซึ่งเป็นเหตุที่ทำให้นายแดงไม่ต้องรับโทษจากความผิดดังกล่าวได้

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2348/2525
-----------------------
Great&Best Legal Knowledge Sharing
5 กุมภาพันธ์ 2568