"การชำระหนี้พ้นวิสัย เพราะตนเป็นฝ่ายผิด ก็ต้องจ่ายค่าเสียหายนะครับ"

​ GreatBest Legal Issue
ฉบับที่ 16 ปี 2568 (ฉ.650)
"การชำระหนี้พ้นวิสัย เพราะตนเป็นฝ่ายผิด  ก็ต้องจ่ายค่าเสียหายนะครับ"
​
สุขกับใสเป็นสามีภริยากัน  ในปี 2559 สุขฟ้องหย่าใสและแบ่งสินสมรสกัน โดยมีการทำสัญญาประนีประนอมยอมความเพื่อหย่าและแบ่งทรัพย์สินระหว่างกันตามสัญญาประนีประนอมยอมความ
 
ข้อ 5 ของสัญญาประนีประนอมยอมความระบุว่า สุขตกลงมอบการครอบครองที่ดินให้แก่ใส และในข้อ 6 ระบุว่า ใสตกลงแบ่งเงินค่าเช่าที่เกิดจากการเช่าที่ดินดังกล่าวแก่สุข เป็นจำนวนร้อยละ 40 ของค่าเช่าที่เกิดขึ้นจากการให้เช่าตลอดไปแก่สุขจนกว่าสุขจะถึงแก่ความตาย
 
ต่อมา ในปี 2563 ใสได้ขายที่ดินข้างต้นให้แก่ศร  ทำให้สุขไม่ได้ค่าเช่าตามที่ตกลงกับใสไว้ จึงฟ้องเรียกค่าเสียหายจากใส ฐานผิดสัญญาประนีประนอมยอมความ 
 
คำถามคือ สุขเรียกค่าเสียหายจากใสได้หรือไม่
 
คำตอบ คือ ได้นะครับ โดยศาลฎีกาได้วินิจฉัยประเด็นนี้ไว้ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่  1781/2567 ว่า
1. ข้อตกลงระหว่างสุขกับใส ก่อให้เกิดหนี้ผูกพันระหว่างกันที่ใสจะต้องชำระหนี้ให้แก่สุขตามเงื่อนไขที่กำหนด
2. แม้ไม่มีข้อกำหนดใดห้ามใสขายที่ดิน โดยใสในฐานะเจ้าของที่ดินพิพาทย่อมมีสิทธิขายที่ดินพิพาทได้อย่างอิสระก็ตาม
3. แต่เมื่อในเวลาที่ใสขายที่ดินพิพาทนั้น  สุขยังไม่ถึงแก่ความตายอันเป็นเงื่อนไขซึ่งเป็นสาระสำคัญของข้อตกลงที่สุขมีสิทธิได้รับส่วนแบ่งของเงินค่าเช่าจนกว่าจะถึงแก่ความตาย   การขายที่ดินออกไปย่อมเป็นการทำให้การชำระหนี้กลายเป็นพ้นวิสัยจะทำได้ (เพราะการให้เช่าที่ดินไม่มีต่อไปแล้ว) โดยมีสาเหตุจากพฤติการณ์อันใดอันหนึ่งซึ่งใสผู้เป็นลูกหนี้ต้องรับผิดชอบ
4. ใสจึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่สุขเพื่อค่าเสียหายอย่างใด ๆ อันเกิดแต่การไม่ชำระหนี้นั้น ตามกฎหมายแพ่ง มาตรา 218 วรรคหนึ่ง
 
ฎีกาที่ 1781/2567
-----------------------
Great&Best Legal Knowledge Sharing
16 มกราคม 2568