"ละเมิดกฎหมายอาญา อาจจะมีเหตุยกเว้นความรับผิดได้"

GreatBest Legal Issue (ฉ.๕๗๒)
"ละเมิดกฎหมายอาญา อาจจะมีเหตุยกเว้นความรับผิดได้"

ต่อจากเมื่อวานนะครับ  ว่าแม้ว่าการกระทำความผิดอาญาครบองค์ประกอบของกฎหมายเรียบร้อย 

ก็ใช่ว่า ผู้กระทำจะมีความผิดเสมอไป  มีหลายกรณีที่กฎหมายระบุว่า ผู้กระทำไม่มีความผิดนะครับ

เหตุที่ ๑  การป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย (กฎหมายอาญา มาตรา ๖๘)
    "ผู้ใดจำต้องกระทำการใดเพื่อป้องกันสิทธิของตนหรือของผู้อื่น ให้พ้น ภยันตรายซึ่งเกิดจากการประทุษร้ายอันละเมิดต่อกฎหมายและเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึง ถ้าได้กระทำพอสมควรแก่เหตุ การกระทำนั้นเป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย ผู้นั้นไม่มีความผิด"

เหตุที่ ๒ การทำแท้งที่เข้าข้อยกเว้นตามกฎหมาย (กฎหมายอาญา มาตรา ๓๐๕)
       "ถ้าการกระทำความผิดตามมาตรา ๓๐๑ หรือมาตรา ๓๐๒เป็นการกระทำของ ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมและตามหลักเกณฑ์ของแพทยสภาในกรณีดังต่อไปนี้ ผู้กระทำไม่มีความผิด
        (๑) จำเป็นต้องกระทำเนื่องจากหากหญิงตั้งครรภ์ต่อไปจะเสี่ยงต่อการได้รับอันตรายต่อสุขภาพ ทางกายหรือจิตใจของหญิงนั้น
        (๒) จำเป็นต้องกระทำเนื่องจากมีความเสี่ยงอย่างมากหรือมีเหตุผลทางการแพทย์อันควรเชื่อได้ว่า หากทารกคลอดออกมาจะมีความผิดปกติถึงขนาดทุพพลภาพอย่างร้ายแรง
        (๓) หญิงยืนยันต่อผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมว่าตนมีครรภ์เนื่องจากมีการกระทำความผิดเกี่ยวกับเพศ
        (๔) หญิงซึ่งมีอายุครรภ์ไม่เกินสิบสองสัปดาห์ยืนยันที่จะยุติการตั้งครรภ์
        (๕) หญิงซึ่งมีอายุครรภ์เกินสิบสองสัปดาห์ แต่ไม่เกินยี่สิบสัปดาห์ ยืนยันที่จะยุติการตั้งครรภ์ภายหลัง การตรวจและรับคำปรึกษาทางเลือกจากผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมและผู้ประกอบวิชาชีพอื่นตามหลักเกณฑ์ และวิธีการที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขประกาศกำหนดโดยคำแนะนำของแพทยสภาและหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้องตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น”​

เหตุที่ ๓ หมิ่นประมาทคนอื่น แต่เข้าเหตุยกเว้นตามกฎหมาย (กฎหมายอาญา มาตรา ๓๒๙ และ ๓๓๑)
          "ผู้ใดแสดงความคิดเห็นหรือข้อความใดโดยสุจริต
             (๑) เพื่อความชอบธรรม ป้องกันตนหรือป้องกันส่วนได้เสียเกี่ยวกับตนตามคลองธรรม
             (๒) ในฐานะเป็นเจ้าพนักงานปฏิบัติการตามหน้าที่
             (๓) ติชมด้วยความเป็นธรรม ซึ่งบุคคลหรือสิ่งใดอันเป็นวิสัยของประชาชนย่อมกระทำ หรือ
             (๔) ในการแจ้งข่าวด้วยความเป็นธรรม เรื่องการดำเนินการอันเปิดเผยในศาลหรือ ในการประชุม ผู้นั้นไม่มีความผิดฐานหมิ่นประมาท"
             หรือ
        "คู่ความ หรือทนายความของคู่ความ ซึ่งแสดงความคิดเห็น หรือข้อความ ในกระบวนพิจารณาคดีในศาล เพื่อประโยชน์แก่คดีของตน ไม่มีความผิดฐานหมิ่นประมาท"

เหตุที่ ๔  เข้าใจว่ามีเหตุตาม ๑ ถึง ๓  แต่เหตุนั้นไม่มีอยู่จริง (กฎหมายอาญา มาตรา ๖๒ วรรคหนึ่ง)
        "ข้อเท็จจริงใด ถ้ามีอยู่จริงจะทำให้การกระทำไม่เป็นความผิด หรือทำให้ผู้ กระทำไม่ต้องรับโทษ หรือได้รับโทษน้อยลง แม้ข้อเท็จจริงนั้นจะไม่มีอยู่จริง แต่ผู้กระทำ สำคัญผิดว่ามีอยู่จริง ผู้กระทำย่อมไม่มีความผิดหรือได้รับยกเว้นโทษ หรือได้รับโทษ น้อยลง แล้วแต่กรณี"

------------------------
Great&Best Legal Knowledge Sharing
๑ กันยายน ๒๕๖๖

---