"สมาคมตามกฎหมาย ต้องมีข้อบังคับและจดทะเบียนตามกฎหมาย"

​GreatBest Legal Issue
ฉบับที่ 81 ปี 2568 (ฉ.715)
"สมาคมตามกฎหมาย ต้องมีข้อบังคับและจดทะเบียนตามกฎหมาย"
มีกลุ่มวัยรุ่นใจดีตั้งกลุ่มชื่อว่า “ชมรมรักษ์ลุง” เป้าหมายของกลุ่มคือช่วยเหลือผู้สูงอายุในชุมชน เช่น พาไปหาหมอ จัดกิจกรรมวันเกิดให้ลุงป้าน้าอา ทำงานอาสาสมัครแบบไม่หวังผลกำไร สมาชิกรวมตัวกันทุกเดือน ทำกิจกรรมต่อเนื่อง
วันหนึ่ง...สมาชิกเห็นว่า คนในกลุ่มเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
เลยอยากจัดตั้งเป็น สมาคม เพื่อให้เป็นทางการมากขึ้น เช่น เปิดบัญชีสมาคม ขอรับเงินบริจาค  ขอใช้สถานที่สาธารณะ 
แต่พอไปยื่นขอจดทะเบียน... เจ้าหน้าที่ถามว่า “มีข้อบังคับของสมาคม หรือยัง?” “ได้จัดตั้งตามบทบัญญัติกฎหมาย หรือยัง?” สมาชิกอึ้งไปพักนึง เพราะคิดว่า “ตั้งกลุ่มกันเฉย ๆ” ก็พอแล้ว
เรื่องนี้ เจ้าหน้าที่อธิบายว่า  การก่อตั้งสมาคมจะต้องเป็นไปตามมาตรา 78 ซึ่งระบุว่า “การก่อตั้งสมาคมเพื่อกระทำการใด ๆ อันมีลักษณะต่อเนื่องร่วมกัน และมิใช่เป็นการหาผลกำไรหรือรายได้มาแบ่งปันกันต้องมีข้อบังคับและจดทะเบียน ตามบทบัญญัติของกฎหมายนี้”
สุดท้าย... กลุ่ม “ชมรมรักษ์ลุง” ได้เขียนข้อบังคับอย่างเป็นทางการ เช่น วัตถุประสงค์เพื่อสาธารณประโยชน์ ไม่มีการแบ่งเงินกำไร  มีคณะกรรมการดำเนินงาน  มีเงื่อนไขการรับสมาชิกและการสิ้นสุดสมาชิกภาพ  และนำไปจดทะเบียนสมาคม จนสำเร็จเรียบร้อย
โดยสรุป  “การรวมตัวกันของคนหลายคนเพื่อทำความดี แม้ไม่หวังกำไร ถ้าอยากให้เป็นนิติบุคคลที่ถูกต้อง ต้องมีข้อบังคับและจดทะเบียนเป็น ‘สมาคม’ ตามกฎหมาย”
-----------------------
Great&Best Legal Knowledge Sharing
22 มีนาคม 2568
https://www.greatbestlegal.com/